Toledo

Endülüs ve Madrid'i gezdikten sonra sıra, Kastilya-La Mancha Bölgesi'ndeki Cervantes'in şehri Toledo'ya geldi. Madrid Atocha Train Station'dan bindiğimiz hızlı trenle yaklaşık yarım saat sonra Toledo'dayız. Eğer turistik açıdan yoğun bir dönemde Madrid'de olacaksanız, y oğunluktan dolayı bilet bulamama olasılığına karşı, Toledo biletinizi önceden almakta fayda var. (www. renfe.com) Trenle Toledo'ya geldiğinizde, dışarı çıkmadan önce istasyonu gezmek lazım. İstasyonun tavan seramikleri, duvarları, kemerli kapılarını gördükten sonra, şehri keşfetmeye başlayabilirsiniz.

​

Toledo, Madrid'in 80 km. güneyinde, üç yanı Tajo Nehri ile çevrili, engebeli bir burun üzerinde yer alıyor. Tajo Nehri, Portekiz üzerinden Atlas Okyanusu'na ulaşıyor. Yunan ya da Fenike kökenli Toledo, M.Ö 193'de Romalılar tarafından fethedilmiş. Romalılar zamanındaki adı Toletum olan Toledo, 400 'lü yılların başlarında Gotların daha sonra da Ostragotların eline geçer. 562'de ise Vizigotlar bölgeyi ele geçirir ve Toledo'yu başkent yaparlar. M.S 8. yüzyıldaki Müslüman-Arap fethiyle de Tuleytula olarak tanınır. Mağribiler döneminde (712-1085) kentte önemli bir Mustarip (Arapça konuşan Hristiyanlar) topluluğu yaşar. Ancak bir süre sonra İslam'a karşı direniş ve ulusal bağımsızlık merkezi durumuna gelir, ama şehirde kanlı bastırmalar yaşanır. Emeviler'in egemen olduğu dönemde kültür, ekonomi ve belediyecilik alanında şehir gelişir. 11. yüzyılın başında Cordoba halifesi güçsüzleşince, 1085'de Leon ve Kastilya Kralı 6. Alfonso Toledo'yu fetheder ve Kastilya'nın önemli siyasal ve toplumsal merkezi olur. Toledo 4 yüzyıl boyunca, İber Yarımadası'nın kültür ve din merkezi olur. 2. Felipe'nin 1560'da Madrid'i başkent yapmasıyla şehrin önemi azalır. Madrid'in başkent oluşuyla, şehirde başgösteren işsizlik ve geçim sıkıntısı nedeniyle, çeliği ve kılıçları ile ünlü olan şehre, 3. Carlos tarafından kılıç atölyesi yaptırılır. Hala ayakta olan bu atölye, birçok Hollywood filmine kılıç üretmekte. İspanya iç savaşı (1936-1939) sırasında Alcazar de Toledo savunması da önemlidir. 2 ay süren direniş sonrasında, Toledo Franco güçlerinin eline geçer. Toledo'nun başkent olduğu Castilla-La Mancha Bölgesi, 1982'de özerk bölge ilan edilir. UNESCO tarafından Toledo, 1986'da Dünya Kültür Mirası listesine alınmış.

Şehir yüksek bir tepeye kurulduğundan, tren istasyonundan şehre gitmek için ya yürüyen merdivenleri kullanmak ya da yokuşları tırmanmak gerekmekte. Eğer yorulmak istemiyorsanız, tren istasyonunun hemen çıkışında hop on- hop off otobüslere de binebilirsiniz. Ancak ben bu küçük şehri yürüyerek keşfetmenizi, ama panoramik manzara içinse, Zocodover Meydanı'ndan ''zocotrain'' e binmenizi öneririm.

Ortaçağ'da şehre ancak para ödedikten sonra 5 köprü ve 9 kapıdan geçilerek girilebiliyormuş. Biz de bunlardan Müslümanlar tarafından inşa edilen ''köprü'' anlamına gelen, Puente de Alcantara - Alcantara Köprüsü'nden geçerek şehre giriyoruz. Diğer bir köprü ise San Martin Köprüsü. Ortaçağ'da hava kararınca kapatılan kapılar, gün doğmadan açılmazmış. ​

Biraz yürüyüşten sonra, Zocodover Meydanı'na ulaşılır. Zocodover ismi, Arapça hayvan pazarı anlamındaki kelimenin İspanyolca'ya dönüşmüş hali. Mağribiler döneminde burada büyükbaş hayvan pazarı kurulmaktaymış. Bugün meydanın etrafında pekçok kafe, restoran ve mağaza bulunmakta. Ayrıca bu meydandaki dükkanlardan, Toledo'ya özgü tatlı marzipan'ı (badem ezmesi) alabilirsiniz. Bu meydandan binebileceğiniz, Zocotrain ile (11-24 arası, her yarım saatte bir) 45 dakikalık bir şehir turu yapıp, Mirador del Valle'den şehrin panoramik manzarasını görebilirsiniz.

​

Mirador del Valle'den Toledo ve biz.

Modern edebiyatın ilk romanı olarak kabul edilen, Cervantes'in ''Don Kişot'' romanı, Toledo'nun da içinde olduğu La Mancha bölgesinde geçer. Mancha'lı Don Kişot, yel değirmenlerine karşı bu bölgede savaşır. Zocodover Meydanı'na çıkan merdivenlerin hemen başında, sol elinde Don Kişot Kitabı olan, şehrin sembollerinden Cervantes Heykeli.

​

Zocodover Meydanı'na geldiğinizde, Toledo'nun en yüksek yerinde, Alcazar hemen karşınızdadır. Alcazar, kale anlamındaki Arapça ''Al kasır'' kelimesinden gelmekte. Günümüzde 4000 kelime İspanyolca'ya Arapça'dan girmiş. Buradaki ilk yapı, 3. yüzyılda yapılmış olan Vizigot Sarayı. Sonra Mağribiler döneminde 11. yüzyılda bir müslüman yapısı yapılmıştır. Bugün görülen yapı ise, 5. Carlos döneminde kraliyet sarayı olarak inşa edilmiş. Alcazar, 1936-1939 İspanyol iç savaşı sırasında, 2 ay süren Toledo direnişinde önemli bir yer tutmaktadır. Günümüzde ise silah müzesi ve kütüphane olarak kullanılmakta. ​

Toledo Katedrali, katolik kilise hiyerarşisinde Vatikan'dan sonra 2. sırada yer alıyor ve İspanya Başpiskoposu'nun da mekanı. Katedralin bulunduğu yerde, Müslümanların en önemli camilerinden biri olan Merkez Cami varmış. Merkez Cami önce kiliseye çevrilmiş ve 1236 yılına kadar kullanılmış. Sonrasında başlayan inşaat 2 yüzyıl sürdüğü için pekçok mimari tarz (Gotik, Mudejar, Plateresk) birarada görülmekte. Katedralin Kutsal Emanetler bölümünde başta El Greco olmak üzere, Tiziano, Goya, Rafael gibi sanatçıların eserleri vardır. El Greco'nun ''İsa'nın Soyulması'' tablosu ise katedral için yapılmış.

​

​ El Greco - İsa'nın Soyulması

Katedralin koro bölümündeki ahşap koltuklarda, Granada'nın düşüşü anlatılmıştır. Üst sıra koltuklarda ise Tevrat'tan figürler vardır. ​

Santo Tome Kilisesi, 14. yüzyılda kilisenin koruyuculuğunu üstlenen kontun anısına rahipler, kilisenin içine El Greco'ya bir tablo yaptırmışlar. ''Orgaz Kontu'nun Cenaze Töreni'' isimli eserde, kontu cennete götüren azizler resmedilmiş. Sadece bu eseri görmek için bile bu kiliseye gidilebilir. 1541'de Girit'de doğan ve Yunan olarak bilinen ''El Greco'' Domenikos Theotokopoulos, 1577'de Toledo'ya gelir. Şehri çok sevip, Toledo'da kalır ve pekçok eser bırakır. 1614'de burada ölür. El Greco'nun evi (Casa Museo El Greco) müzeye dönüştürülür.

​

El Greco - Orgaz Kontu'nun Cenaze Töreni

San Juan De Los Reyes Manastırı, Portekiz'lilere karşı 1476'da Katolik kralların kazandığı savaşın anısına inşa edilmiş. Manastırın tavan süslemeleri muhteşem.

​

13. yüzyılda kurulmuş olan Tercümanlık Okulu'nda eski Yunan klasikleri,tıp, felsefe, matematik ve astronomi kitapları Kastilya ve Latin dillerine çevrilmiş. Buraya gelen Avrupa'lı bilim adamları bunlar üzerinde çalışarak, Rönesans'ın alt yapısını oluşturmuşlar.

Yahudi Müzesi olan Sinegoga Del Transito, Santa Maria la Blanca Sinegogu, Museo de Santa Cruz (El Greco'nun eserleri sergilenmekte), Mezquita Del Cristo de la Luz (Bab-al Mardum Camii) da görülebilecek yerler arasındadır.

​

Toledo Sokakları

Damaskino yani Şam İşi dedikleri, kılıç yapımı ve metal işleme sanatı ürünlerini, tüm hediyelik eşya satan mağazalarda görebilirsiniz. ​

Zocodover Meydanı'nda Paelledor denilen kafelerden birine oturup, paella yemeyi de ihmal etmemek lazım.

Sabahtan akşama kadar Toledo'yu gezip, sokakalarında kaybolduktan sonra, dönüş vakti geldi. Bu kadar yorgunluğun üstüne daha az yürümek için, bu sefer yürüyen merdivenleri kullanarak, tren istasyonuna ulaştık. Böylece güzel ve keyifli bir seyahatimizin sonuna daha geldik. Yarın Madrid'den İstanbul'a dönüş var.

Seyahatlerin bir terapi olduğunu düşünürüm. Sorumluluklardan, gündelik yaşamın stresinden uzaklaştığımız, sadece gezmeye odaklandığımız. Dönünce de, seyahat anılarını ve tecrübelerini yazıp, paylaşmaksa, hem daha sonra gidecek kişilere bir rehber olacak, hem de benim için bir seyahat günlüğü, resimli bir anı defteri...